3 जानेवारी बालिका दिन Balika Din Information in Marathi

3 January Balika Din Information in Marathi 3 जानेवारी बालिका दिन माहिती राष्ट्रीय बालिका दिवस महात्मा ज्योतिबा फुले ह्यांबद्दल आपणा सर्वांना माहिती आहेच. त्यांच्या पत्नी म्हणजेच सावित्रीबाई फुले ह्या होत्या. महात्मा ज्योतिबा फुले जसे खूप मोठ्ठे समाजसुधारक होते तसेच त्यांच्या पत्नी सुद्धा होत्या. म्हणून त्यांचा जन्मदिन हा बालिका दीन म्हणून महाराष्ट्रात साजरा केला जातो. त्या देशातील पहिली महिला शिक्षक आहेत तसेच समाज सेविका सुद्धा आहेत. ह्या वर्षी सावित्रीबाई ज्नोतिराव फुले यांची १९० वीं जयंती साजरी केली. त्यांचा जन्म ३ जानेवारी, १८३१ रोजी झाला. त्या भारत मध्ये पहिल्या बालिका विद्यालय प्रिन्सिपल आणि कॉलेज शाळा संस्थापक होत्या.

सावित्रीबाई ज्योतिबा फुले भारत मध्ये सामाजिक सुधार आंदोलन मध्ये एक खूप मोठ्ठ नाव आहे. सावित्रीबाई फुले च्या १८४० मध्ये ९ वर्षांच्या असताना १३ वर्षांच्या ज्योतीराव फुले सोबत लग्न झाले. सावित्रीबाई फुले आणि ज्योतीराव फुले यांनी पति पत्नी मिळून मुलींसाठी १८ शाळा स्थापन केल्या. वर्षे १८४८ मध्ये महाराष्ट्रातील पुणे मध्ये देशातील पहिल्या बालिका शाळा स्थापना केली. अठरावी शाळा सुद्धा पुण्यातच खुली केली. तसेच त्यांनी २८ जानेवारी, १८५३ रोजी गर्भवती बालात्‍कार पिडीतांसाठी बाल हत्या प्रतिबंध गृहातील स्थापना केली.

3 january balika din information in marathi
3 january balika din information in marathi

3 जानेवारी बालिका दिन माहिती – Balika Din Information in Marathi

इतिहास 

सावित्रीबाई फुले यांची जयंती साजरी करण्यासाठी महाराष्ट्रात दरवर्षी ३ जानेवारी रोजी बालिका दिन साजरा केला जातो. सावित्रीबाई फुले हे भारतातील महान समाज सुधारकांपैकी एक होते. ती एक कवि आणि शिक्षणतज्ज्ञ देखील होती. तिचा जन्म ३ जानेवारी १८३१ रोजी महाराष्ट्रातील सातारा जिल्ह्यात झाला.

सावित्रीबाई यांचे पती ज्योतिराव यांनी लग्नानंतर तिचे शिक्षण घरीच केले. तिला भारताची पहिली व प्रमुख महिला शिक्षक तसेच मुख्य शिक्षिका म्हणून मानले जाते. सावित्रीबाई आणि ज्योतिराव यांनी भारतातील महिलांचे शिक्षण आणि त्यांचे मूलभूत अधिकार यांचेत योगदान देण्यात आणि भारतातील लिंग-आधारित भेदभाव दूर करण्यात खूप महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली. तिला भारतीय स्त्रीवादाची जननी म्हणूनही मानले जाते.

का साजरा करतात ?

समाजातील मुलींमध्ये त्यांचे स्थान अधिक चांगले होण्यासाठी समाजातील मुलींच्या पोझिशन्सला प्रोत्साहन देण्यासाठी हे साजरे केले जाते. मुलींनी त्यांच्या आयुष्यात सहसा सामना करावा लागणारा विविध प्रकारचा सामाजिक भेदभाव आणि शोषण दूर करणे खूप आवश्यक आहे. समाजात मुलींच्या हक्काच्या आवश्यकतेविषयी जागरूकता वाढविण्यासाठी, विविध राजकीय आणि समुदाय नेते समान शिक्षण आणि मूलभूत स्वातंत्र्यासाठी मुलींच्या हक्कांबद्दल जनतेत भाषण करतात.

मुलींना पूर्ण संभाव्य, सुरक्षित आणि सक्षम वातावरण मिळविणे अत्यंत आवश्यक आहे. त्यांना त्यांचे सर्व कायदेशीर हक्क आणि जीवनातील तथ्ये माहित असणे आवश्यक आहे. त्यांना चांगले शिक्षण, पोषण आणि आरोग्य सेवांचे अधिकार आहेत याची जाणीव ठेवायला हवी. घरातील हिंसाचार कायदा २००९ बाल विवाह कायदा २००६ आणि दहेज निषेध अधिनियम २००६ यासह त्यांचे कायदेशीर हक्क मिळू शकतील आणि आयुष्यातील सर्व आव्हानांना सामोरे जावे यासह कायद्यांविषयी त्यांना चांगल्या प्रकारे माहिती असणे आवश्यक आहे.

आपल्या देशात अजूनही महिला साक्षरतेचे प्रमाण ५३.८७% आहे आणि एक तृतीयांश मुली कुपोषित आहेत. पुनरुत्पादक वयोगटातील स्त्रिया अशक्तपणामुळे ग्रस्त आहेत आणि समाजातील लैंगिक भेदभाव आणि आरोग्य सेवांमध्ये मर्यादित प्रवेश यामुळेच इतर अनेक आजारांनी ग्रस्त आहेत.

महिला व बालविकास मंत्रालयामार्फत विविध योजनांद्वारे मुलींचा दर्जा सुधारण्यासाठी राष्ट्रीय व राज्यस्तरावर विविध पावले उचलली गेली आहेत. महिला व बाल विकास मंत्रालयाने लसीकरण, जन्म नोंदणी, शाळा नोंदणी आणि इयत्ता आठवीपर्यंतच्या मूलभूत गरजा पूर्ण करण्यासाठी मुलगी बाल कुटूंबाला रोख हस्तांतरण करण्यासाठी “धनलक्ष्मी” नावाची योजना राबविली. शिक्षण हक्क कायद्यांतर्गत मुलीला मोफत व आवश्यक शिक्षण उपलब्ध करुन देण्यात आले आहे.

बालिका दिन कसा साजरा करतात ?

समाजातील मुलींच्या पोषणासाठी बाल-बाल दिन साजरा करण्यासाठी देशभरात विविध कार्यक्रमांचे आयोजन केले जाते. भारतीय समाजातील मुलींविषयी लोकांची जाणीव वाढवण्यासाठी भारत सरकार एक मोठी मोहीम आयोजित करते. महिला व बालविकास मंत्रालयाने राष्ट्रीय साजरा म्हणून साजरा करण्यासाठी राष्ट्रीय बाल बाल दिन उत्सव २००८ पासून सुरू केला होता.

या मोहिमेच्या माध्यमातून भारत सरकारने मुलींविषयी असमानता भारतीय समाजात प्रकाशझोत टाकली. आज सरकार टीव्ही चॅनेल्स, स्थानिक वृत्तपत्रे आणि रेडिओ स्टेशन्सवर आणि “मुलगी वाचवा” संदेशाद्वारे विविध जाहिराती चालवतात. स्वयंसेवी संस्था आणि स्वयंसेवी संस्थासुद्धा एकत्र येतात आणि मुलींविषयीच्या सामाजिक कलमाविरूद्ध लढा देण्यासाठी या उत्सवात भाग घेतात.

उद्दिष्टं 

  • लोकांची जाणीव वाढवण्यासाठी आणि समाजातील मुलींना नवीन संधी देण्यासाठी हा राष्ट्रीय पाळला जातो.
  • भारतीय समाजातील मुलींनी होणारी सर्व असमानता दूर करणे.
  • प्रत्येक मुलीला भारतीय समाजात योग्य आदर आणि मूल्य मिळत आहे हे निश्चित करणे.
  • मुलगी मुलगी त्यांचे सर्व मानवी हक्क देशात मिळत आहेत हे सुनिश्चित करण्यासाठी.
  • भारतातील मुलांचे लैंगिक प्रमाण कमी करण्याच्या विरोधात काम करणे आणि मुलीबद्दलचे लोकांचे मत बदलणे.
  • मुलीचे महत्त्व आणि भूमिकेबद्दल जागरूकता वाढवून मुलीच्या दिशेने दांपत्याची स्थापना करणे.
  • मुलींचे आरोग्य, आदर, शिक्षण, पोषण इत्यादींशी संबंधित मुद्द्यांकडे लक्ष वेधण्यासाठी.
  • भारतातील लोकांमध्ये लैंगिक समानतेचा प्रचार करणे.

मुलींचे बाल हक्क 

भारत सरकारने मुलींची स्थिती अधिक चांगली होण्यासाठी विविध योजना घोषित करून विविध पावले उचलली आहेत. काही आहेत:

  • क्लिनिकच्या माध्यमातून गर्भधारणेदरम्यान लैंगिक निर्धारण सरकारकडून अवरोधित केले गेले आहे.
  • मुलींच्या बालविवाहास प्रतिबंधित करण्यात आले आहे.
  • सर्व गर्भवती महिलांनी समाजातील कुपोषण, उच्च निरक्षरता, दारिद्र्य आणि बालमृत्यूंशी लढा देण्यासाठी गर्भवती मुलांची काळजी घेणे आवश्यक आहे.
  • मुलगी वाचविण्यासाठी सरकारने ‘सेव्ह द गर्ल चाइल्ड’ योजना सुरू केली आहे.
  • १४ वर्षे वयोगटातील मुले व मुलींसाठी मोफत आणि सक्तीच्या प्राथमिक शालेय शिक्षणाद्वारे भारतातील मुलींच्या शिक्षणाची स्थिती सुधारली गेली आहे.
  • भारतातील मुलीची स्थिती सुधारण्यासाठी भारत सरकारने स्थानिक महिलांसाठी १/३ जागा महिलांसाठी राखीव ठेवल्या आहेत.
  • एमटीपीविरोधी, सती-विरोधी कायदे, हुंडा विरोधी कायदा देखील महिलांचा दर्जा आणि रोजगाराच्या संधी वाढविण्यासाठी विधिमंडळाने सुरू केला आहे.
  • देशातील मागासलेल्या राज्यांमधील शिक्षणाच्या स्थितीकडे लक्ष देण्यासाठी पंचवार्षिक योजना राबविली गेली आहे.
  • शालेय मुलांना गणवेश, दुपारचे जेवण आणि शैक्षणिक साहित्य आणि अनुसूचित जाती व जमाती जातीतील मुलींच्या कुटूंबाची परतफेड चांगली मिळते.
  • बालवाडी-कम-क्रिचेस बालिका मुलांची काळजी घेण्यासाठी आणि प्राथमिक शाळेत जाण्यासाठी लागू केली गेली आहे.
  • शिक्षकांच्या शिक्षणासाठी शालेय सेवा प्रगत होण्यासाठी “ऑपरेशन ब्लॅकबोर्ड” यासह इतर कार्यक्रमांचे आयोजन करण्यात आले आहे.
  • मागास भागातील मुलींना सुलभतेसाठी ओपन लर्निंग सिस्टमची स्थापना केली गेली आहे.
  • मुलींच्या संधी वाढवण्यासाठी “मुलींना सुरुवातीपासूनच समान उपचार आणि संधी मिळाल्या पाहिजेत” असे जाहीर केले आहे.
  • बचत गट म्हणजे बचतगट हे ग्रामीण भागातील मुलींचे जीवनमान उंचावण्यासाठी मुख्य धोरण म्हणून सरकारने सुरू केले आहे.

आम्ही दिलेल्या balika din information in marathi माहितीमध्ये काहीही चुकीचे असल्यास आपण लवकरात लवकर आम्हाला comment box आणि email लिहून कळवावे आपण दिलेली माहिती अचूक असल्यास आम्ही त्यामध्ये नक्की बदल करू.

मित्रानो तुमच्याकडे जर “3 जानेवारी बालिका दिन” विषयावर अधिक माहिती असेल तर आम्हाला कंमेंट बॉक्स मध्ये कळवा आम्ही ते या 3 january balika din information in marathi या article मध्ये upadate करू, मित्रांनो हि information about balika din in marathi माहिती जर तुम्हाला आवडली असेल तर तुमच्या मित्र मंडळींमध्ये Share करायला विसरू नका. तसेच आपण balika din in marathi या लेखाचा वापर बालिका दिन (महाराष्ट्र) असा देखील करू शकता. धन्यवाद अधिक माहितीसाठी भेट द्या :इनमराठी.नेट

Leave a Comment

x
error: छे.. छे... असं अजिबात चालणार नाही !!
%d bloggers like this: